دروازه نهم

شاید امروز آنقدر به مهاجرت و نتایج آن می پردازند که دیگر گوشمان پر شده باشد ازیـــن بیشتر گفت و کمتر شنود. اینکه برای ما ،خاطراتمان ،زندگی و وابستگی هایش ،اینجا و یـــا هر جــــای

دیگر چه رخ خواهد داد و دست آخر کجا خواهیم رفت ــــ آری به واقع کجا و کــــی خواهیم رفت

ـــ همیشه وانگار همیشه گرایشی عجیب در ما ایجاد می کند.

دلتنگی هامان مثل سایه است به ما ، خاطراتمان همراه همواره و گذشته به دنبــال ما البته شاید ما

به دنبال گذشته.

" مادمازل کتی " را که خواندم پر شدم از خاطره والبته تلخ.

کتاب با داستان اصلی که اتفاقا طولانی ترین هم هست آغاز می شود و با چند داستان بسیار خوب

دیگر هر چند کوتاه تا به انتها ضرباهنگ قابل قبول خود را حفظ می کند. بــــــه گونه ای که شاید انتخاب یــکی برتر از دیگری بسیـــار دشوار باشد. " میترا الیاتی " بــــــه خوبی از پس پرداخت پرسونـاژهای هر داستـان برآمــده است. ادغام زمان های گوناگون در بین پاراگراف های مختلف

هر داستـان باعث سردرگمی خواننده نمی شود بلکه به لحاظ ساختار یک ویژگی فنی و متمایز را

برای خواننده در بر دارد.

این کتـــاب در سال 1380 و تـوسط نشر چشمه منتشر شد. همانــطور که گفتم نام کتاب هســـــت

" مادمازل کتی " و نویسنده آن " میترا الیاتی ". در همان سال این کتاب موفق به دریافت جایــزه

بنیاد گلشیری و همین طورجایزخانه داستان شد. این کتاب طی چهار سال به چاپ سوم رسید و در

چند روزنامه و نشریه نقد و بررسی شد. دست آخر مقاله ای در ویژه نامه شرق که حق مطلب را

در مورد آن ادا کرده بود باعث شد در فهرست کارهای خودم قرارش دهم.

ضمنا قیمت چاپ حاضر 650 تومان است.

پاییز هشتاد و پنج درست زمانی که چند روزی از پخش کتاب می گذشت سراغش رفتم. آنروزها
چشمه داستان های خوبی انتخاب و چاپ می کرد. کم و بیش از روند آن مطلع بودم. این بود کـــه
بی تردید کتاب حلقه کنفی را از ردیف کتاب های جدید برداشتم.
شاید چند خط کوتاه پشت کتاب کمک کرد تا اگر اندک تردیدی مانده مرتفع شود :
" مجبور شدم طناب کنفی و دو سه تا کنده درخت جور کنم.
بالای یکی از آنها گره طناب دار زدم و از سقف ویترین آویزان کردم. توی ویترین چند دقیقه ای
زیر طناب دار روی کنده درخت نشستم. بوی چوب می داد بوی برگ و درخت. بوی باغ. بعــــد
لباس ها را ، از نخ بی رنگی که مثل تار عنکبوت تنیدم ، آویزان کردم. "
وقتی کتاب را شروع کردم هر چه پیشتر رفتم احساس کردم که انگار آرام آرام نخهای نامرئـــی
قصه دارد به دورم پیله می تند. مع الوصف بسیار خوشایند بود این حس گنگ که به آرامی رخنه
می کرد و در ذهنم می دوید.
قالب ادبی داستانی کتاب در چارچوب یک داستان بلند است که به ظــرافت مانع از خستگـــی در خواننده می شود. یک داستان بلند با حجمی نه چندان زیاد برای ساعاتی دور شدن از اکنون.
نویسنده بسیار خوب توانسته از نمادهای ساده ، به جا و هدفمند سود ببرد. روند کتاب کاملا بـــه
گونه ایست که تا سطور پایانی در این تعلیق به سر خواهید برد که کدام یک از پرسوناژها زنده و
کدام یک خیالی هستند. گو اینکه این حس به دلپذیری شما را تا پایان همراهی می کند.
داستان حکایت فروشنده لباسـی است که البتــه خیلی هم زنـدگی عادی و معمولی نــدارد. فروشنده
لباسی که در مواجهه با سه شخصیت دیگر و در زمان های گوناگون به طور موازی است.
همان طور که پیشتر هم اشاره کردم این کتاب با نام حلقه کنفی از طرف نشر چشمه و درســـــال
1385 با بهای 1200 تومان منتشر شده و نویسنده کتاب وحید پاک طینت است.

شهاب فخرزاده

نمایشنامه ای برای کمی روزمرگی بیشتر
شاید امروز همگی در یک شبه آرامش با درون مایه رکود یه زندگی می پردازیم. نه اتفاقی که ماهیتی قابل قبول داشته باشد نه حال و هوای یک روز دلپذیر آمیخته با هیجانی توجیح پذیـر و
البته بدون تنش. می بینید آنقدراشتغال از نوع مطلوبش را درزندگی داریم که هر لحظه امکــان
انواع سوء برداشت از هیجان در مقام تنش و نیز رکود و رخوت به جای آرامش می رود.
امروز قریب به اتفاق این خلق کذایی انگار فریفته اند با رویای نوستالژیک روزهای پیشین و
من هم.
قصد ، نقادی روند زندگی امروز نیست. شاید می خواستم کمی بیشتر توجـــه کنید به فضـــای
نمایشنامه ای با نام" خرده نان " یا که شاید پیش درآمدی
خرده نان نمایشنامه ایست از نویسنده ای فرانسوی به نام " لویی کالافرت " و با ترجمه قابل
قبول خانم " شهلا حائری ". نام اصلی کتاب البته در زبان فرانسه کمی متفاوت با عنوانیست
که برای کتاب انتخاب شده است.
نویسنده کتاب " لویی کالافرت " در سال 1928 در شهر پاریس متولد و در سال 1994 در
پاریس به خاک سپرده شد. این نویسنـده جایــزه بزرگ شهـر پــاریس و جایــزه بزرگ مـلی
ادبیات فرانسه را به خاطر مجموعه آثارش از دولت فرانسه دریافت کرد.
نمایشنامه سعی در روایت زندگی عاری از حادثه و آرام یک زوج فرانسوی از طبقه متوسط
را با استفاده از دیالوگ های هوشمندانه دارد. تصویرسازی این مکالمات درســت به گونه ای
شما را تحت تاثـیـر قرار می دهد که با کمـی تامل خواهیـد دیـد مجمــوعــه ای از احساســـات
به خواست نویسنده شما را احاطه کرده است. برای مثال مرور گذشــته ، انفعـال و رخوت در
زندگی روزمره، آرامش طلبی و ترس.
نویسنده سعی دارد با استفاده از این اثر به شما هشدار دهد تا شاید کــمی هشیارتر به زندگــی
ادامه دهید.
جریان نمایشنامه در یک شب کاملا معمولی اتفاق می افتد. دو پرسوناژ با نامهای " شوپه " و
" شوپـت " _ این نامها با زیرکی خاصی انتخاب شده اند _ شخصیت های نمایشنامه هستند.
فضــای نمایشنامه بسیار محدود انتخاب شده تا با تمرکز بیشتری روی شخصیت ها به دنبــال
آنها حرکت کنید.
این کتاب در سـال 1386 و با بهای 700 تومان از نشر قطره منتشر شده است.
( شهاب فخرزاده )